Yöresel İfadeler

Aba Abla
Acans Ajans, haber.
Accık Azıcık.
Ağa Ağabey.
Ağı Zehir
Ağız İneğin doğum yaptıktan sonraki ilk sütü
Ağşam Akşam.
Alabacak Münafık.
Alapşap Gelişigüzel, itinasız, dikkatsiz
Alı Ali
Alıç Geyik elması
Alma Elma
Ana Anne
Anaç Hindinin dişisi
Anam Anaavvv! Şaşma ünlemi.
Annaç Karşımda, yamacımda.
Apartuman Apartman
Apsap Elbise.
Arık Küçük su yolu.
Yemek
Aşyağı Tereyağ
Atgı 1-Kaşkol, 2-Harman aleti.
Avar dereotu, maydonoz,yeşil soğan vs. gibi sebzelere verilen genel ad.
Avgun Doğal su kaynağından çeşmeye su almak için, su kaynağının önnüne yapılan suni havuz.
Ayakaltı 1- Ortalık ÖRNEK: ayakaltında dolaşma! 2- Hela, tuvalet
Aydaş Zayıf kalmış, gelişmemiş.
Ayıgul Ayol (Kadınların kendi aralarındaki hitap şekli)
Babaç Kuşların veya hindi gibi kümes hayvanlarının erkeği
Babıç Ayakkabı
Badılcan Patlıcan
Bakraç Kova
Barı Eskiden evlerin önünde bulunan küçük bahçelerin üzerine keçi ve tavuk gibi hayvanların girmemesi için yığılan çalı çırpı .
Bastırık Boru olmayan taşlarla yapılmış ilkel su kanalı.
Batırık Bulgur veya düğüden yapılan bir yemek türü (Kısırın sulandırılmış şekli)
Batma Hayvanların saman,yem yedikleri betondan yapılan yer
Bayam Badem
Beketmek Kapatmak
Beldenat Dişli harman aleti.
Belik Kadınların saçının örülmüş hali
Beze Yufka açmak için hamurdan koparılan yumurta büyüklüğündeki parça.
Bibi Hindi
Bicama Pijama.
Bicik Göğüs, meme
Bilya Misket , bilye
Birerleş Birer birer paylaşma
Bişek Ayran yapımında kullanılan uzunca bir sopa (Eskiden yaylalarda yayık yaymak için küçükbaş hayvan derilerinden yapılan ve adına tuluk denilen derideki ayranı çırpmaya yarayan sopa)
Bitdik Mayalı ekmek.
Bitek Toprak ve samanın karışması ile oluşturulan çamurdan yapılmış 1 metre enindeki 1,5-2 metre yüksekliğindeki tahıl saklama yeri.
Bitik Pekmezin kristalleşmiş hali
Boduç Orta boy su testisi.
Bohca Eskiden gelinlik kızların çeyizlerini sakladığı 1×1,5 metre ebatlarındaki çeşitli bez veya kumaşlardan yapılan örtü.
Bostan Kavun,karpuz ekilen yer.
Boza Domuz yavrusu
Böcü Böcek.
Böğelek Yaz aylarında hayvanların kanını emen kelebek türü asalak bir böcek
Böğür Göğüs (Göğüs kafesi)
Böh Zehirli örümcek
Bula Yeni yumurtlamaya başlayan piliç.
Buturak Dikenli bir bitki tohumu.
Buzavu Buzağı.
Bülüç Civciv
Canavar Kurt
Cılız Zayıf
Cırcır 1-Fermuar
Cıncırık Yere çakılan büyükçe bir kazığın ortasına, ortası delinerek yerleştirilen ve kendi etrafında 360= dönerken aşağı-yukarı da hareket edebilen tahteravalli
Cırlavuk Ağustos böceği.
Cıvcırık Doğada bulunan ve bahar mevsiminde toplanıp yenilen bir ot (Karahindiba)
Cibilliyet Soy, nesep.
Cingil Üzüm salkımından alınan küçük parça.
Civan Delikanlı, yiğit
Çabaltı Gayret göstermek
Çanak 1-) Saksı 2-) Tas 3-) Tavukların su içeceği yer
Çapıt Bez, paçavra
Çebiç 1 Yaşındaki dişi oğlak
Çeki Eşarp
Çeleng Damın saçağı.
Çencere Tencere
Çevirgeç Ekmeği sac üstünde çevirmeye yarayan ağaçtan alet.
Çıbık Asma
Çığır Patika
Çıkla Safi, sadece.
Çit İnce kumaş
Çizi Sebze ekmek için genelde 30cm eninde 2 metre uzunluğunda hazırlanmış küçük yalak
Çöğre Menengit , çıtlık, çıtırık (yabani bir meyve)
Çükür Baltaya benzeyen ancak keskin olmayan kısmı baltanın öbür kısmından daha dar olan alet
Dağan Yabani bir meyve
Dakım sigara içmede kullanılan alet
Daş Taş
Davar Koyun veya keçi sürüsü (Daha ziyade keçi sürüsüne denilir.)
Dayak Meyve bahçelerinde yükten dolayı eğilen dalların kırılmaması için dalın altına konulan ucu çatallı uzun sırık
Dayday Yavaş yavaş
Deli Sapan Gön denilen el büyüklüğündeki meşinin iki ucuna 50 cm. uzunluğunda iki ip bağlanarak yapılan büyük taş atmaya yarayan ilkel silah. (Bu sapanın kullanılışı: gön denilen meşin kısma yumruk büyüklüğündeki yada ondan biraz daha küçük bir taş konularak, kol daireler yapacak şekilde çevrilir, belirli bir hız kazandıktan sonra ipin bir ucu bırakıldığı zaman taş fırlatılmak istenilen yere süratla gider.)
Delik Eski evlerde odanın içerisinde duvar içerisine doğru açılmış kapaklı yada kapaksız dolap
Delme Deri yelek
Dene Tane.
Depgi Bir tarım aleti olan Bel’ in ayak basılan tahta kısmı.
Desti Topraktan yapılan iki kulplu kap.
Deynek Değnek.
Dığan Kazan türü olan derinliği daha az ama genişliği kazandan daha fazla olan bakır kap
Dığdır Zayıf, çelimsiz.
Dığıl-dığıl Çok küçük taneli.
Dıkı Küçük bir parça, biraz
Dıkı, dıkıcık Biraz, birazcık
Dıkım Lokma (Bir dıkım bir belen aşırır)
Dibek Buğday dövülen içi oyulu taş (Taştan olan dibekler o mahallenin kullanması için dışarıda bulunur ancak, evlerde kullanılan dibek ise genellikle
ahlat ağacının kalın gövdesinin içi oyularak yapılmasından elde edilen içi oyulmuş ağaç)
Dingin Yorgun
Dirlik Arılara verilen şerbet.
Dokurcun Damlı evlerde, damın üzerinde bulunan çelen denilen yerdeki ardıç ağaçları veya ardıç ağacından yapılan tahtalar.
Dörpü Törpü, eğe aleti.
Döşşek Yer yatağı.
Düğe Düve (1-2 yaşları arasındaki dişi buzağı)
Düğen Düven
Düğüşücü Eskiden düğünlerde Gelin almaya giden halayın içindeki ata binmiş kadınlar. (Bu gelenek günümüzde kalmamıştır)
Dümbelek Darbuka
Dünek Kümes hayvanların akşam barındığı yer.
Dürü Erkek tarafından kız evine gönderilen basma türü hediye.
Ebe Büyükanne.
Eğiçmeç Yün eğirmekte kullanılan ilkel alet. Kirman
Eksıranı Hamur kesmeye ve sıyırmaya yarayan keski aleti.
Eksi Bir ucu yanmış odun.
El Dibek ile dövülmesi gereken malzemenin ezilmesi için kullanılan 3-4 kg. ağırlığındaki demir alet
Elcek Eskiden evlerde bulunan küçük el değirmenlerinde taşı çevirmek için kullanılan 30-40 cm.lik bir sopa
Elevetsiz Beceriksiz
Elgama Çaresiz, bir iş becermekten aciz
Ellehem Herhalde
Embel Kağnı çeken veya çift süren öküzleri yönlerdirmek veya hızlandırmak için kullanılan ucuna çivi takılmış 2-2,5 metre arasındaki uzun sopa (Diğer adı Öğendire: Üvendire )
Emsiz Beceriksiz
Ermanı Ermeni
Ersin Tahta saplı metal faraş
Eşik Merdiven
Eşki Salça
Evedi Acele
Falaka Çift sürerken hayvanların bağlandığı yer.
Firik Tam olgunlaşmamış horoz (Henüz ötmeye yeni başlayanlar için kullanılır)
Fişne Vişne
Furun Fırın.
Gabık Kabuk
Gabırga Kaburga
Gabış Boynuzu olmayan hayvan.
Gağnı Kağnı
Ganevez Domates
Gaplangaba Kaplumbağa
Garaçav Damlı evlerde, dam üzerindeki çelen denilen yerde bulunan ağaçların aşağıya düşmemesi için konulan bir ucu eğri büyük ağaç
Garağaç Tahin helvası
Garamık Yaprakları ekşi dikenli bir çalı türü.
Garın İşkembe
Garklık Doğal kaynak sularının biriktiği küçük su birikintisi (bir nevi açık sarnıç)
Gart Kart, yaşlı
Gasnak Yemek yerken sininin altına konulan çember biçimindeki geniş ve ince tahta
Gastan Şakacıktan,
Gastan, gastancık Mahsustan, rol icabı.
Gavurga Gavut yapımında kullanılacak olan kavrulmuş buğday,arpa, kavun çekirdeği vs. gibi tahıllar
Gavut Arpa,Buğday,nohut, kavun çekirdeği, menengit (çöğre) gibi tahılların kavrulmasından sonra değirmende öğütülmüş hali
Gayın Gelinin erkek kardeşi.
Gayna Damadın veya Gelinin Annesi
Gaynata Damadın veya Gelinin Babası
Gayrı Artık, Bundan sonra
Gaysi Kayısı
Gedil Kıldan yapılmış büyük çuval
Genez Meğer ki
Geniz Soluk Borusu
Geri 1-) Arka 2-) Kağnılarda saman yüklemek için kullanılan kıldan örülmüş kilime benzer düz dokuma.
Gevüç Çignenmiş ancak, yutulmamış lokma
Geysi Giysi
Geysilik Çamaşır Yıkama yeri (Eskiden kullanılırdı)
Gıldırga Koyun ve keçilere takılan küçük çan.
Gırklık Koyunların yününü kesmeye yarayan makas
Gırnaşık Yarı açık, aralık
Gırnata Klarnet
Gırzet Önlük
Gıy Kadınların birbirlerine isimlerini anmadan seslenme şekli.
Gilik Keçi ve koyun dışkısı.
Gireği Pazar (gün)
Gireğirtesi Pazartesi
Gocababa Büyükbaba
Gocana Büyükanne.
Golang Yün veya keçi kılından örülmüş yassı ip.
Gosa Ekin biçmeye yarayan alet ( Tırpan)
Goyak Vadi
Gozak Kozalak
Göbek İlkbaharda çıkan bir çeşit mantar (Kuzugöbeği)
Göbet Dereyataklarında çocukların oyun oynamak için yaptıkları küçük havuz.
Göcen Tavşan Yavrusu
Göde Yaban Güvercini (Tahtalı)
Gödek Kuyruksuz
Göğelek Meyve ağaçlarında görülen bir hastalık türü (Ökseotu)
Gök Olmamış, ham
Görümlük Görme payı, müjde
Gulaktozu Sapı olmayan küre biçiminde bir çeşit mantar
Gumpir Patates
Gupa Su veya Çay bardağı
Gurna Musluk, çeşme
Gusulhane Banyo.
Guşluk Sabah ile öğle arasındaki vakte verilen isim.
Guyruklu Akrep
Guz Kuzey
Güccük Küçük
Gümlü İki tane kulpu bulunan , daha ziyade terayağı saklanan topraktan yapılmış kap .
Günaşık Ayçiçeği
Güyeği Damat
Hakgat Hakikat , gerçek (ÖRNEK: Hakgat mı? : Gerçekten mi? Hakikaten mi?)
Halak Ağaçtan yapılmış ilkel bir kilit.
Hamsin İlkbahara yakın kış zamanı.
Hanay Yüksekçe yapılmış arı barınağı.
Hapam İki elin birleştirilmesi şeklinde açılan avuç
Harar Büyük çuval
Harım Verimi çok olan tarla
Hatıl 1) Taş evlerin duvarına konulan ağaç. 2) Çeşmelerin önünde bulunan küçük havuz.
Havas Heves
Havayı Tahıl ölçü birimi (Buğday için yaklaşık 16 kg. tekabül eder)
Hayat Bahçeli evlerde evin giriş kapısı ile bahçe giriş kapısından itibaren olan boşluk
Hazahır Herhalde, sanırım.
Heğbe Heybe, içine öteberi konmak için yapılan iki gözlü torba.
Helke Madeni bakraç
Hergele Eşek sürüsü
Hevrü Çabuk (ne soru sıfatı ile kullanılır. ÖRNEK: Ne hevrü geldin?)
Hindi Bir çeşit başörtüsü.
Holluk Tavukların yumurtlayacağı yer
Holus Gözenekleri çok büyük olan elek (Kalburun büyüğü)
Honça Yeni doğan çocuk için verilen davet hediyesi
Hödük Kaba
Iğrıp Germe ağ.
Ilkı Davar sağma yeri
Irbık İbrik
Irgat İşçi
İğdiş Testisleri alınmış hayvan
İkindin İkindi vakti
İlan Yılan
İlan Ebesi Bir çeşit iri kertenleke (Keler)
İlazım Lazım, gerekli
İledin Ladin
İleğen Leğen
İli Ilık
İlki Küçük ağaçlık, Çalılık
İni Kocanın erkek kardeşi
Kak Elma, armut gibi meyvelerin kurusuna verilen isim.
Kakaç Köz üzerinde pişirilen el büyüklüğündeki et.
Kelle Büyükbaş yada küçükbaş hayvanın kesilmiş kafası
Kepenek Çoban giysisi.
Kepennik İki katlı evlerde alt kata inmek için açılan delik
Kesmik Samanın kalın saplı kısmı
Keş Çökelek
Keşik Bir işi sırayla yapmak
Keşir Havuç
Kıtal Katil
Kile Tahıl ölçü birimi (Havayının Dörtte biri )
Koksu Ölen kişilerin yakınları tarafından yağda pişirilen ekmek.(Yağlı)
Kömbe Genellikle nohut unundan mayasız olarak yapılan ekmek.
Könk Küçükbaş hayvanların ahırında biriken sıkışmış gübresi.
Köşkü Balkon
Kuyruklu Akrep
Külçe Mayasız bir ekmek türü. (Kömbenin bir başka çeşidi)
Külünk 5 kg ağırlığındaki balyoz
Küsük Kapı Kilidi
Laylon Naylon.
Löküs Lüks lambası.
Mağsuz Şakacıktan
Mahana Bahane
Mahle Mahalle
Maksutluk Vesikalık Resim
Mal Bekçisi Kemirgen bir hayvan olan Gelincik
Malaklı Asık suratlı
Manalıksıra Bu vesile ile
Maydem Madem
Mayıs Sığırların taze ot yedikten sonraki sıvılaşmış dışkısı.
Melhem Merhem
Merkep Eşek
Mıddıcık Küçücük, ufak tefek
Mıh Çivi
Mısırga Hindi
Misir Mısır
Muallak Ortada kalma, akibeti belirsiz olma.
Muharı Baca
Mumbar Küçükbaş hayvanın kalın bağırsağı (Kokoreç )
Naçar Çaresiz
Nahıl Nasıl
Nediyi Niye, neden ?
Nidecen Ne yapacan ?
Okka Eskiden 1.283 gram nispetindeki ağırlık ölçüsü birimidir.
Oklavu Oklava
Okuyunculuk Düğüne davet maksadıyla gönderilen hediye
Oluk Çeşme
Öğce, Öğüç Önce
Öğendire Üvendire, Bir ucunda keski, diğer ucunda çivi olan uzun sopa. Diğer adı embel.
Palaz Kuş yavrusu, genç keklik
Pardı Ahşap evlerdeki tahta tavan
Pardı Toprağın dökülmemesi için dama döşenen ağaç ve tahta parçaları. Dam saçağı
Patel Pedal
Pay Basamak.
Peşgir Havlu
Pırlak Topaç
Poşu Büyük şal
Potuk 1-) Camız yavrusu 2-) Şişman
Pür Ladin ağacının yaprağı
Püsgüğüt Bisküvi
Salıngaç Salıncak
Sapan Y şeklindeki bir sopaya lastik ve deriden yapılmış gön adı verilen parça ile birliştirilen ilkel alet
Saplı Madeni maşrapa
Sarınç Sarnıç
Sayacak Sacayak
Seki Evlerin altında bulunan yada evin yanına ilave olarak yapılan kiler türü oda
Senit Üzerinde yufka açılan dört ayaklı düz tahta.
Sergi Halı-kilim
Sıdmak Patlamak
Sıklet Ruhi sıkıntı
Sındı Makas
Sıracalı Çelimsiz, hastalıklı gibi görünenlere verilen ad.
Sikge Hayvan bağlamak için yere çakılan demir
Sini 1-) Büyük Tepsi 2-) Baklava
Sitil Keçi ve koyun sağarken kullanılan küçük kova.
Sofa Salon
Somya Divan, kolçaksız kanepe
Sorguç Eskiden patoz kayışlarının fazla ısınmaması için kayışa atılan reçine (Bazen lokum da kullanılırdı)
Suzak Su kaynaklarında veya pınarlarda gelip geçenin su içmesi için hayır amacıyla tahtadan yapılmış su tası.
Sübek Yatalak hastalar için yatağın altına konan çömlek lazımlık
Süksün Ense
Sümek Mısır koçanı.
Sümeşik Uyuşuk
Sümeye Boş yere, boşu boşuna
Şalga Şalgam
Şam Çam
Şavk Işık
Şıkdüşen eski evlerdeki kapılarda bulunan metal kapı kilidi.
Şırâna Pekmez yapmak için üzümün suyunun çıkarıldığı yer.
Şipidik Terlik
Tabaat Yapı, karakter
Taka Koyun ve keçilere takılan büyük çan.
Talvar Yayla evlerinde üstünde yatakların bulunduğu, alt kısmının da yoğurt ve ayran gibi ürünlerin saklandığı eni 1,5-2 metre, uzunluğu 3-4 metre olan tahtadan veya ağaçtan yapılan yer.
Tat Dilsiz
Teber Odun kesmeye yarayan tek ağızlı alet
Telek Ladin ağaçlarının küçük dallarından yapılan ve parmakla çevrilen küçük topaç
Tellik Takke
Tesbık Tespih
Tevenk Üzüm yaprağı
Toklu Bir yıllık kuzu
Tokmak Dibekte buğday dövmeye yarayan alet
Tokucak Çamaşır yıkamada çamaşıra vurularak durulamaya yarayan odundan yapılmış yassı alet.
Tomafil Otomobil
Tönk Dik, anlaşılmaz, kendi halinde insan anlamındadır.
Tufran Topraktan yapılmış yayık aleti.
Uğra Unun kepeği
Ulaa ! Hayret ifadesi
Ülübü Fasülye
Ümük Boğaz
Ütleme Eskiden evlerin içduvarlarını badana yapmak amacıyla kullanılan beyaz toprak.
Ütme Nohut veya buğdayın olgunlaşmaya başladığı zaman sapı ve başakları ile birlikte kağıt yada çalı-çırpı yakılarak kavrulması
Ütmelik Ütme yapmak için kullanılan başaklı buğday veya nohut
Velesbit (Şeytan arabası) Bisiklet
Verese Mirasçı
Yağlıgara Nohudun su içinde ıslatılıp, şişinceye kadar bekletilmesi ile süzülerek tuzlanması ve kavrulması sonunda elde edilen bir çeşit çerez.
Yağlık Mendil
Yağrık Kemikli etlerin parçalanması için kullanılan kütük.
Yalak 1-Ciddiyetsiz 2-Küçük çukur
Yalbastı Yalaka
Yargın Sırt
Yarım Tahıl ölçü birimi (Havayının yarısı)
Yarma Dövülmüş buğday.
Yavsu 1-) Asalak bir sinek türü (Muya) 2-) Bir Aşı çeşidi
Yavşan İlaç yapımında kullanılan yabani bir otun adı.
Yaygı Evlerdeki hasır yastıkların üzerine geçirilen örtü
Yazı Açık alan, arazi.
Yılan bıçağı Genellikle bahar mevsiminde çıkan bir ot çeşidinin adı.
Yoğudu Yoktu
Yoka Sığ, derin olmayan
Yun Yün
Yuvak Toprak sıkıştırmaya yarayan silindir şeklindeki taş
Zelva Kağnılarda öküzün boyunduruktan kurtulmaması için takılan demir.
Zemeri Kışın en şiddetli zamanı.
Zeyin Zihin
Zırk Bir ucu sivriltilmiş sopa, aynı zamanda bu sopalarla oynanan oyunun adı
Zıybıncak Çocukların kışın kayak yaptığı meyilli yer
Zilbinç Beşiklerde bulunan çocukların hacetlerinin toplandığı çömlek